Bài thơ chinh phụ ngâm lớp 10

     

Tình cảnh một mình của tín đồ chinh phụ - tác giả, nội dung, bố cục, nắm tắt, dàn ý

*

Nhằm mục tiêu giúp học viên nắm vững kỹ năng tác phẩm Tình cảnh lẻ loi của fan chinh phụ Ngữ văn lớp 10, bài bác học tác giả - nhà cửa Tình cảnh một mình của người chinh phụ trình bày tương đối đầy đủ nội dung, bố cục, nắm tắt, dàn ý phân tích, sơ đồ tư duy và bài xích văn so sánh tác phẩm.

Bạn đang xem: Bài thơ chinh phụ ngâm lớp 10

A. Văn bản tác phẩm Tình cảnh một mình của người chinh phụ

Dạo hiên vắng thì thầm gieo từng bước,

Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen.

Ngoài tấm che thước chẳng méc tin,

Trong rèm, nhường đã tất cả đèn biết chăng?

Đèn gồm biết dường bởi chẳng biết,

Lòng thiếp riêng ai oán mà thôi.

Buồn rầu nói chẳng yêu cầu lời,

Hoa đèn cơ với bóng fan khá thương.

Gà eo óc gáy sương năm trống,

Hòe phất phơ rủ bóng bốn bên.

Khắc giờ đồng hồ đằng đẵng như niên,

Mối sầu dằng dặc tựa miền biển lớn xa.

Hương gượng gập đốt hồn đà mê mải,

Gương gượng gập soi lệ lại châu chan.

Sắt rứa gượng gảy ngón đàn,

Dây uyên gớm đứt phím loan ngại chùng.

Lòng này gửi gió đông tất cả tiện?

Nghìn vàng xin gửi tới non Yên.

Non Yên cho dù chẳng cho tới miền,

Nhớ quý ông thăm thẳm con đường lên bằng trời.

Trời thăm thẳm xa thẳm khôn thấu,

Nỗi nhớ nam nhi đau đáu như thế nào xong.

Cảnh bi hùng người tha thiết lòng,

Cành cây sương đượm giờ trùng mưa phun.

B. Tìm hiểu tác phẩm Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

1. Tác giả

- Đặng è cổ Côn hiện chưa rõ năm sinh, năm mất.

- Quê quán: xã Nhân Mục, thương hiệu nôm là buôn bản Mọc, thị xã Thanh Trì, nay nằm trong phường Nhân Chính, quận Thanh Xuân, Hà Nội.

- Ông sống vào tầm khoảng nửa dầu thế kỉ XVIII.

- sáng tác: kế bên sáng tác đó là tác phẩm Chinh phụ ngâm, ông còn giúp thơ chữ hán và viết một vài bài phú chữ Hán.

2. Dịch giả

- Đoàn Thị Điểm (1705 – 1748), hiệu là Hồng Hà bạn nữ sĩ, tín đồ làng Giai Phạm, thị trấn Văn Giang, trấn tởm Bắc (nay thuộc tỉnh Hưng Yên); nổi tiếng thông minh trường đoản cú nhỏ. Bà lập gia đình khá muộn (năm 37 tuổi), ông chồng bà là Nguyễn Kiều; vừa cưới xong, ông đã đi sứ Trung Quốc. Rất có thể bà đang dịch Chinh phụ dìm trong thời hạn này. Bà còn là người sáng tác của tập truyện chữ hán Truyền kì tân phá.

- Phan Huy Ích (1750 – 1822), trường đoản cú là Dụ Am, fan làng Thu Hoạch, huyện Thiên Lộc, trấn tỉnh nghệ an (nay thuộc tỉnh Hà Tĩnh), sau di cư ra làng sài Sơn, đậy Quốc Oai, nay nằm trong Hà Tây; đỗ tiến sĩ năm 26 tuổi; sáng tác còn tồn tại Dụ Am văn tập, Dụ Am ngâm lục.

3. Tác phẩm

a. Chinh phụ ngâm

- yếu tố hoàn cảnh ra đời: Đầu đời vua Lê thánh thiện Tông có không ít cuộc khởi nghĩa của dân cày nổ ra quanh tởm thành Thăng Long, triều đình chứa quân tiến công dẹp. Đặng è cổ Côn “cảm thời nỗ lực mà làm cho ra”.

- Thể loại: ngâm khúc, là 1 trong thể một số loại trữ tình bao gồm quy mô kha khá lớn. Thành công ngắn nhất có đến trăm câu thơ, thậm chí là vài trăm câu thơ. Đó là phần đa khúc tự tình trên cơ sở xây dựng mẫu nhân vật dụng độc thoại.

- Số lượng: 476 câu thơ. G bạn dạng dịch: 412 câu.

- Thể thơ: từ bỏ (câu thơ dài ngắn không giống nhau) g bạn dạng dịch: Thể thơ tuy vậy thất lục bát.

- nắm tắt: Tác phẩm bắt đầu với cảnh quan của cuộc chiến tranh ác liệt với nhà vua truyền hịch kêu gọi mọi bạn tham gia chiến cuộc. Trong bối cảnh này, nữ chinh phụ tưởng tượng cảnh ông xã nàng khởi thủy phò vua góp nước, ra đi với quyết tâm giành một loạt thành trì dưng vua, kiêu hùng trong cái chiến bào thắm đỏ với cưỡi con chiến mã sắc white như tuyết. Cuộc tống biệt lưu luyến kết thúc, người chinh phụ quay trở lại khuê phòng và tưởng tượng ra cảnh sinh sống của ck nơi chiến địa. Gần như xúc cảm về một hình hình ảnh “lẫm liệt” của ông chồng phút chia ly đã dần mờ nhòe, thay thế vào đó là nỗi run sợ khủng tởm về số trời của ck giữa mặt trận khốc liệt, đầy oan hồn tử khí, cùng niềm khổ cực khôn nguôi về thân phận độc thân của phiên bản thân nàng. Vào phần tiếp theo, mẩu truyện chủ yếu diễn đạt tâm trạng trăn trở, đơn lẻ của fan chinh phụ. Đó là việc ck quá hạn ko về, cũng không tồn tại tin tức gì, và fan chinh phụ đành đề xuất tính thời hạn bằng chu kỳ luân hồi quyên hót, đào nở, sen tàn. Đó là trọng điểm trạng “trăm sầu nghìn não” khi fan chinh phụ quanh quẩn trước hiên, sau rèm, vò võ dưới đêm khuya vắng, đối diện với hoa, với nguyệt. Đó là trung khu trạng ngao ngán khi tìm chồng trong mộng mà lại mộng lại bi quan hơn, lần giở kỷ đồ dùng của chồng mong tìm chút yên ủi nhưng sự an ủi chỉ le lói, thấy thân phận của chính mình không bằng chim muông, cây trồng có song liền cành. Cuối cùng, ngao ngán và giỏi vọng, bạn chinh phụ đã hết muốn làm cho việc, biếng lơi trang điểm, hôm mai khẩn cầu mong mỏi được sống hạnh phúc cùng chồng. Ngừng khúc ngâm, tín đồ chinh phụ hình dung ngày chồng nàng chiến thắng trở về thân bóng cờ và tiếng hát khải hoàn, được công ty vua ban thưởng cùng cùng thiếu phụ sống niềm hạnh phúc trong thanh bình, yên ả.

- quý giá nội dung:

+ Là giờ nói ân oán ghét cuộc chiến tranh phong loài kiến phi nghĩa.

+ biểu lộ khát vọng niềm hạnh phúc lứa đôi.

- quý giá nghệ thuật:

+ Thể thơ: trường đoản cú (nguyên tác), tuy nhiên thất lục chén (bản dịch)

+ Hình hình ảnh mang tính mong lệ, tượng trưng.

+ nghệ thuật tả cảnh ngụ tình

+ bản dịch sẽ đưa ngôn từ dân tộc lên một trung bình cao mới, phong phú, uyển chuyển.

b. Đoạn trích

- vị trí đoạn trích: trường đoản cú câu 193 cho câu 216.

- Thể loại: dìm khúc.

- Thể thơ: tuy vậy thất lục bát.

- cách tiến hành biểu đạt: Biểu cảm.

- bố cục: 2 phần

+ Phần 1 (16 câu đầu): Nỗi đơn độc của tín đồ chinh phụ.

+ Phần 2 (còn lại): Nỗi thương nhớ ck nơi xa.

- quý hiếm nội dung: Đoạn trích biểu đạt những cung bậc và sắc thái không giống nhau của nỗi cô đơn, buồn khổ ở tín đồ chinh phụ thèm khát được sinh sống trong tình cảm và niềm hạnh phúc lứa đôi.

- quý giá nghệ thuật:

+ biểu đạt tâm lí nhân đồ dùng (tả cảnh ngụ tình, độc thoại nội tâm…).

+ các biện pháp nghệ thuật: điệp ngữ, so sánh, trường đoản cú láy, thắc mắc tu từ…

C. Sơ đồ tư duy Tình cảnh một mình của bạn chinh phụ

*

D. Đọc đọc văn bản Tình cảnh lẻ loi của fan chinh phụ

1. Nỗi cô đơn, bi đát tủi của tín đồ chinh phụ

a. Tám câu thơ đầu:

- Cử chỉ, hành động:

+ Đi chuyển động lại vào hiên vắng.

+ Buông rèm rồi lại cuốn mành lên ngần ngừ bao nhiêu lần.

→ hồ hết động tác lặp đi lặp lại không mục đích, vô nghĩa. ⇒ trung khu trạng thẩn thờ, trong lòng chồng chất ưu tư, trĩu nặng u buồn, không biết chia sẻ cùng ai, 1 mình mình biết, một mình mình hay.

- “Dạo hiên vắng”:

+ không hẳn tâm nuốm của một con fan ”thưởng hoa vọng nguyệt”.

+ Là vai trung phong trạng của một con tín đồ đang lặng lẽ chịu đựng, lặng lẽ lẻ loi, cô đơn.

Xem thêm: Thời Gian Rụng Trứng Là Bao Nhiêu Ngày, Thời Gian Rụng Trứng Kéo Dài Bao Lâu Mỗi Tháng

- “Ngồi mành thưa” → trông ra bên ngoài ngóng đợi tin ck nhưng chẳng thấy.

- biện pháp nghệ thuật:

+ Điệp ngữ bắc cầu (đèn biết chăng – đèn chẳng biết).

+ thắc mắc tu trường đoản cú (đèn biết chăng – đèn tất cả biết).

→ Với đầy đủ biện pháp nghệ thuật này càng làm vai trung phong trạng fan chinh phụ thêm day dứt, xung khắc khoải hơn.

+ Điệp từ “biết” + câu hỏi luyến láy âm “iết” → có tác dụng câu thơ vang lên âm điệu domain authority diết, hay cũng chính là âm vang của cõi lòng căng thẳng mệt mỏi đợi ngóng trong vô vọng.

+ Hình ảnh so sánh ”hoa đèn – bóng người”: → Làm rất nổi bật nổi cô độc,thương tâm.

⇒ Rõ ràng, người chinh phụ trong đoạn trích phần đông đã mất hết sức sống, số phận bé người tương tự như tàn đèn cháy kết đỏ lại đầu sợi bấc. Bé người bây chừ chỉ còn là một “bóng người” trống trải, vừa đối xứng, vừa tương đồng và là hiện nay thân của kiếp hoa đèn tàn lụi.

b. Tám câu thơ tiếp

- yếu ớt tố ngoại cảnh: “Gà eo óc gáy sương năm trống/ Hòe phân phất rủ bóng tứ bên”

+ Tiếng gà gáy eo óc

+ bóng cây hòe ủ rủ trong đêm.

→ Tả cảnh ngụ tình: hoàn toàn có thể thấy, cảnh vật với sự sống phía bên ngoài đều nhuốm vẻ tang thương, vô cảm, bất định không dễ nắm bắt.

⇒ làm cho tăng sự vắng tanh vẻ, cô đơn, hoang vắng xứng đáng sợ.

- cảm nhận về thời gian: Đầy ắp vai trung phong trạng “Khắc giờ đồng hồ đằng đẵng như niên /Mối sầu dằng dặc tựa miền biển khơi xa”

+ ”đằng đẵng” → nỗi bi thương kéo dài.

+ ”dằng dặc” → nỗi buồn đau nặng trĩu trĩu.

→ nhấn mạnh mối sầu trong chiều dài thời hạn và chiều rộng không gian.

- những từ “đằng đẵng”,“dằng dặc” chế tác âm hưởng bi lụy thương, ngân nga như giờ đồng hồ thở lâu năm của người thiếu phụ đăm đắm chờ chồng.

- So sánh: 1 tiếng = 1 năm; mọt sầu = biển lớn mênh mông

⇒ Nỗi buồn kéo dãn theo thời hạn và bao phủ lên cả không gian mênh mông như đại dương cả.

- Động từ “Gượng” → Sự miễn cưỡng, chán chường.

+ gượng gạo đốt hương → miễn chống tìm sự ung dung nhưng tâm địa lại mê man, ko tập trung.

+ gượng soi gương: “gượng” soi gương mà nước mắt nhòe mi.

→ Nổi bi lụy khổ của chinh phụ tới cực điểm.

- gượng gập gảy đàn: gợi mơ ước hạnh phúc, sợ điềm gở (theo ý niệm của tín đồ xưa “dây uyên tởm đứt”, “phím loan chùng” báo cáo sự không may mắn).

→ Những hành động gượng gạo không giúp chinh phụ kiếm được sự giải tỏa, chia sẻ nổi lòng phải nỗi cô đơn, sầu ghi nhớ càng thêm ck chất.

Tiểu kết:

- tâm trạng của fan chinh phụ sinh hoạt 16 câu đầu: cô cá biệt loi, rối bời, nhung nhớ mang đến ngẩn ngơ, ai oán sầu triền miên mang lại mê sảng.

- Nghệ thuật diễn đạt tâm trạng vào 16 câu đầu:

+ miêu tả cử chỉ, hành động lặp đi lặp lại.

+ các biện pháp tu từ: điệp từ, điệp ngữ vòng tròn (rèm, đèn), câu hỏi tu từ, đối chiếu phóng đại.

+ phối hợp nhuần nhuyễn độc thoại nội vai trung phong (Dạo hiên... Thôi) cùng với giọng kể, lời nhận xét đồng cảm của người sáng tác - bạn kể chuyện.

+ Tả cảnh ngụ tình: sử dụng thiên nhiên, sự đồ vật (tiếng gà, cây hòe, thời gian) để diễn tả tâm trạng.

2. Nỗi nhớ ông xã nơi mặt trận của bạn chinh phụ

- không khí được mở rộng: “Non Yên cho dù chẳng cho tới miền/ Nhớ nam nhi thăm thẳm con đường lên bởi trời."

+ "Non Yên" → Ước lệ chỉ miền núi non biên ải xa xôi.

+ Hình hình ảnh đường thăng thiên xa vời.

→ Hình ảnh ước lệ gợi lên sự xa giải pháp muôn trùng giữa bạn chinh phu và tín đồ chinh phụ. ⇒ Nổi nhớ trong tim người chinh phụ vẫn tràn ra cả không gian và thời hạn rộng lớn.

- vào hình ảnh khoa trương: "Nhớ chàng thăm thẳm đường lên bằng trời".

+ thời gian thương lưu giữ ”đằng đẵng”.

+ không gian chia li rộng lớn mà chỉ size của ngoài hành tinh “đường lên bằng trời” mới sánh kịp.

→ Một nỗi thương nhớ triền miên, được cụ thể hóa vào độ nhiều năm của thời gian, độ rộng của không gian ( mặt đường lên bởi trời).

+ “Thăm thẳm” gợi:

Độ nhiều năm của thời gian.Độ rộng lớn của ko gian.Độ sâu của nỗi nhớ.

→ không gian vô tận với nỗi ghi nhớ vô cùng.

- Đau đáu → khao khát >

→ Tình với cảnh thẩm thấu cho nhau → Nỗi lòng thương nhớ nặng trĩu nề.

- Câu thơ là một trong hiện thực cụ thể của một nỗi lòng, nỗi lòng đã trọn vẹn phơi ra bên ngoài cảnh vật. Hình ảnh:

+ “Cành cây sương đượm” → Gợi sự buốt giá trong lòng hồn người.

+ “Tiếng trùng mưa phun” → Ảo não.

→ thèm khát sự cảm thông sâu sắc nhưng vô vọng, sầu nhớ thèm da diết. ⇒ khi “tiếng trùng mưa phun“ rung lên ta không hề nghe tiếng của ”lòng này” nữa nhưng mà là chổ chính giữa trạng của tín đồ chinh phụ đang lẫn tắt thở trong hình ảnh, âm điệu của trường đoản cú nhiên, âm nhạc của giờ đồng hồ trùng tuyệt cũng chính là âm thanh của một cõi lòng tan nát.

Xem thêm: Top 21 Bài Văn Tả Một Loại Trái Cây Mà Em Thích Lớp 3 Ngắn Gọn Nhất

⇒ trung khu trạng: khao khát sự đồng cảm của chinh phu chỗ biên ải tuy thế vô vọng, sầu nhớ domain authority diết, triền miên.