Nhong nhong ngựa ông đã về

     

*


Trang công ty Hình Ảnh — Hình bắt đầu tải lên — Hình mới có lời bàn — Hình được nhìn nhận nhiều nhứt đoạn clip Nhạc Diễn Đàn danh sách — Danh Sách người sáng tác — danh sách Thầy Cô — Thầy Cô Có bài xích Đăng — học viên Cường Để —— học viên CĐ 56-63 —— học sinh CĐ 57-64 —— học sinh CĐ 58-65 —— học viên CĐ 59-66 —— học sinh CĐ 60-67 —— học viên CĐ 61-68 —— học viên CĐ 62-69 —— học viên CĐ 63-70 —— học sinh CĐ 64-71 —— học sinh CĐ 65-72 —— học viên CĐ 66-73 —— học sinh CĐ 67-74 —— học viên CĐ 68-75 —— học sinh CĐ từ bỏ 1969... Về bibun.vn
*

*

*

*

Nhong nhong nhong, con ngữa ông vẫn về…

long nhong nhong, con ngữa ông vẫn về…

Chi tiếtThứ ba, 02 mon 8 2011 21:35Nguyễn Thanh QuangLượt xem: 6476
“Nhong nhong nhong, chiến mã ông vẫn vềCắt cỏ người tình Đề cho chiến mã ông ăn”. “Ông” đang ra đi trường đoản cú lâu, thọ lắm rồi, địa danh Bồ Đề chỉ còn là tiếng vọng trong ký ức của bạn dân địa phương. Nhưng từ câu đồng dao trên, non năm trăm năm qua, hình ảnh ông vẫn lưu lại truyền trong dân gian vùng Bắc Bình Định. Ông là bậc khai quốc công thần ở trong phòng Nguyễn Gia Miêu* thời quốc sơ: xét nghiệm Lý che Quy Nhơn, Cống Quận Công è cổ Đức Hòa.

Bạn đang xem: Nhong nhong ngựa ông đã về


Văn kiện của bộ Lại triều Lê (1564) đời Lê Anh tông cấp cho nhỏ trưởng Dương Đàm Hầu nai lưng Ngọc Phân là è Đức Hòa được tập ấm chức Hoằng tín đại phu.

1.

Tổ tiên ông cội Thanh Hóa, thêm bó với công ty Lê rồi chúa Nguyễn. Họ trần là trong số những dòng họ thứ nhất từ Đàng xung quanh vào lập nghiệp miền biên viễn lúc vua Lê Thánh Tông lập che Hoài Nhơn thuộc Quảng phái mạnh thừa tuyên năm 1471. Khi chúa Nguyễn quá sông Gianh thì họ trằn vào khai khẩn, sinh sống tại xã ý trung nhân Đề, thị trấn Bồng Sơn, tủ Hoài Nhơn (xã ý trung nhân Đề trước kia nay bao gồm các xóm Hoài Sơn, Hoài Châu, Hoài Châu Bắc, Hoài Phú, Hoài Hảo, Hoài Thanh, Hoài Thanh Tây).

Hiện nay, hậu duệ đời thiết bị 13 tộc trằn (tính tự đời Thủy tổ è cổ Đức Hòa) là ông trần Đức Nghị còn giữ giàng 10 tứ liệu cổ, hiếm, quí, là đều phần thưởng của Vua Chúa ban cho họ Trần có niên đại trên dưới 400 năm. Trong đó, tất cả 7 đạo nhan sắc phong của vua Lê chúa Nguyễn, 2 đạo thông tư của hai vị Quốc Công rất nhiều làm chúa sống Nam Hà với một văn kiện cấp bằng của bộ Lại triều Lê.

Đạo sắc đề ngày mùng 10 mon 8 niên hiệu Chánh Trị sản phẩm công nghệ 7 (1564) đời Lê Anh Tông truy tặng kèm ông nai lưng Ngọc Trách (là phụ vương Dương Đàm hầu è cổ Ngọc Phân, là ông nội của è Đức Hòa) nguyên hương lão xã bồ Đề huyện Bồng sơn hàm Vinh lộc Đại phu tước Huệ Trung bá. Rất có thể xác định tổ sư Trần Đức Hòa vào ở xã người yêu Đề, thị trấn Bồng Sơn ít nhất từ đời ông nội và trước thời khắc 1564 các năm.

Đạo sắc đề ngày 16 tháng 5 năm quang quẻ Hưng đồ vật 17 (1593) đời Lê Thái Tông phong phó tướng tá dinh trấn biên ở trong Quảng nam giới thừa tuyên Dương Đàm hầu trần Ngọc Phân (cha của nai lưng Đức Hòa) đã tắt thở được thêm mỹ tác dụng Nghị (quyết đoán, sáng sủa suốt và nghị lực cứng cỏi). Đạo nhan sắc đề ngày mùng 6 mon 6 năm Chánh Hòa lắp thêm 10 (1689) đời Lê Hi Tông, của chúa Nguyễn Phúc Trăn phong thêm mỹ hiệu Phu Nghĩa (nghĩa khí). Dung nhan phong này khẳng định Trần Đức Hòa thuộc cái võ tướng mạo tài đức.

Năm Chánh Trị vật dụng 7 (1564) đời Lê Anh Tông, cỗ Lại triều Lê cấp cho cho nhỏ trưởng của Dương Đàm hầu trần Ngọc Phân là trằn Đức Hòa được tập nóng chức Hoằng tín Đại phu (một chức quan liêu nhỏ). Tuy tiến thân bằng tập ấm (không qua thi cử hoặc được sự tiến cử của một vị quan có uy tín), tuy nhiên Trần Đức Hòa thể hiện kĩ năng vượt trội trước các quan đồng liêu. Xuất thân mẫu võ tướng, ông từng lập được rất nhiều chiến công địa điểm trận mạc, khi cầm cố quân bên dưới tướng Trịnh Tùng, được vua Lê cụ Tông nhan sắc phong tước Cống Quận Công vào khoảng thời gian Quang Hưng thiết bị 8 (1584) với giữ chức đi khám lý che Quy Nhơn. Ông đã có tác dụng rạng ranh ma tông môn, người phụ thân chỉ vươn cho tước “hầu” còn ông đã va đỉnh với tước “công” (trong 5 tước: công, hầu, bá, tử, nam).

*
Đạo sắc năm quang Hưng sản phẩm 8 (1584) đời Lê chũm Tông phong Thượng tướng quân trằn Đức Hòa tước Cống Quận Công.

2.

Với chức danh Khám Lý lấp Quy Nhơn (Tuần phủ những phủ khác), ông đã có khá nhiều thành tích trong bài toán giúp nước và yên dân. Trần Đức Hòa tích cực mở rộng sản xuất bằng cách qui dân lập ấp, có thể chấp nhận được dân làm ăn trên khu đất hoang vẫn thành điền sau 10 năm mới tết đến nộp thuế cho nhà nước.

Xem thêm: Tải Về Đủ Xa Sẽ Cũ Đủ Lạ Sẽ Quên Pdf, Đủ Xa Sẽ Cũ Đủ Lạ Sẽ Quên

“Thực túc, binh cường”, vùng trấn biên dưới thời ông trấn thủ vào ấm, ngoại trừ êm. Ông không chỉ có là bề tôi trung tín mà còn là dưỡng tử của chúa Tiên (Nguyễn Hoàng). Chỉ thị đề ngày 12 tháng 9 năm Vĩnh Thịnh thiết bị 12 (1715), chúa Nguyễn Phúc Chu bancho cháu đích tôn là nai lưng Đức Tấn, chức chánh Đề đốc, tước Vĩnh thọ hầu, ở xã người tình Đề, thị xã Bồng Sơn, bao phủ Quy Ninh, “nguyên tất cả ông cao là thăm khám Lý Cống Quận Công nai lưng Quí Công (Đức Hòa) từng được chúa Tiên nhận làm dưỡng tử, thường dâng nạp binh lương thuế khóa, gồm công nuôi nấng Vệ úy Lộc Khê hầu (Đào Duy Từ) rồi tiến cử lên Chúa Sãi (Nguyễn Phúc Nguyên)…từ nay trở về sau, hễ là con cháu chắt họ Trần rất nhiều được miễn xâu, thuế. Quan viên che Quy Ninh không được khiến sự sách nhiễu, nhằm biểu dương công đức của công thần, có tác dụng vẻ vang cho những người đời trước”.

Ngoài ra, Công đức của trần Đức Hòa cũng được các bộ sách Quốc sử tiệm triều Nguyễn: Đại phái mạnh Liệt truyện chi phí biên, Đại Nam duy nhất thống chí đều ghi chép: “Hi Tông nhà vua (chúa Sãi Nguyễn Phúc Nguyên) lên nối ngôi, Đức Hòa thường xuyên được cùng chúa bàn mưu định kế vấn đề quân câu hỏi nước, được chúa xem là thân tín, mỗi mỗi những gọi Đức Hòa là nghĩa đệ (em kết nghĩa). Dịp Nam – Bắc sử dụng binh, trong cõi lắm việc, Đức Hòa làm việc Quy Nhơn lâu ngày, vào vỗ an dân chúng, ngoài cung cấp lương hướng đến quân đội, được coi là chỗ dựa của triều đình. Tiến cử Đào Duy từ lên triều đình, sau trở thành bạn đứng đầu mặt hàng công thần. Sau Đức Hòa mất được bộ quà tặng kèm theo Phúc thần, dân xã người yêu Đề lập đền rồng thờ”.

Hiển Tông nhà vua (Quốc chúa Nguyễn Phúc Chu) năm trang bị 25, Bính Thân (1716) cho cháu chắt Đức Hòa được miễn xâu dịch, lại cung cấp 10 mẫu ruộng làm cho tự điền. Gia Long vật dụng 4 (1805), truy tìm lục bề tôi gồm công mở nước, Đức Hòa được xếp hạng nhất, cho con cháu một fan đời đời nối nhau có tác dụng Đội trưởng để trông coi bài toán thờ phụng, cấp 9 mẫu tự điền, 4 fan phu coi mộ. Nhỏ Đức Hòa là Đức Nghi có tác dụng quan mang lại chức Phó Đề đốc lấp Qui Ninh. Đền bái ông trên xã tình nhân Đề gọi là Cống Quận Công từ bỏ được liệt vào mặt hàng Từ Miếu vị Tỉnh thần trông nom câu hỏi tế tự. Ngoại trừ ra, ông còn được thờ ngơi nghỉ đình Hi Văn, xã tình nhân Đề. Cả đền với đình bái ông phần đông bị hủy diệt trong chiến tranh.

3.

Sử sách nhà Nguyễn không đánh dấu năm sinh và năm mất của ông. Cơ mà trong “Tường trình về khu truyền giáo Đàng vào 1631” của Cristophoro Borri (một vào 3 nhà truyền giáo bao gồm công sáng tạo chữ Quốc ngữ) viết một trong những năm 1621-1622 tại Nước Mặn và được in năm 1631 trên Roma (Ý). Sách gồm bao gồm 18 chương, Borri đã dành 2 chương viết về “Quan trấn thủ tỉnh giấc Quy Nhơn” – trằn Đức Hòa. Bỡi lẽ, chủ yếu quan trấn thủ Quy Nhơn đã nuôi nấng các bên truyền giáo fan Ý và bồ Đào Nha bị chúa Nguyễn cấm đạo với trục xuất ngoài Hội An. è cổ Đức Hòa đã chuyển các thân phụ dòng về Quy Nhơn, dựng thánh địa tại Nước Mặn (Phước Quang, mặc dù Phước) cùng lập giáo đoàn tại đây.

Nước Mặn là thí điểm truyền giáo tiên khởi do phụ vương Buzomi, Pina, Borri đảm nhiệm. Thân phụ Bề bên trên Buzoni với hai linh mục của giáo đoàn ông là Pina cùng Borri là rất nhiều giáo sĩ chiếc Tên đi đón đầu trong việc trí tuệ sáng tạo ra chữ Quốc ngữ, thời gian đầu đến nước ta sống, chuyển động truyền giáo và học tập, nghiên cứu, phiên âm chữ Quốc ngữ mọi ở Nước Mặn dưới sự bảo trợ, bảo vệ của quan xét nghiệm Lý. Vì vậy, việc phôi thai chữ Quốc ngữ làm việc Nước Mặn, Quy Nhơn cấp thiết không nhắc tới vai trò của quan lại trấn thủ Quy Nhơn – trằn Đức Hòa.

Theo Borri, è Đức Hòa bị lâm dịch và mất sau một chuyến hành trình săn voi. Lễ tang ông được tổ chức triển khai với “Những nghi lễ một biện pháp rất trịnh trọng, rất huy hoàng để cho tất cả những người quá chũm trở thành bất diệt và để ghi nhớ, kính trọng cùng tôn cúng muôn đời”.

“Quan trấn thủ Quy Nhơn trong những khi sống đã được fan ta tôn trọng không đa số trong tỉnh giấc của ông nhưng mà cả khắp nước, bởi những đức tính tự nhiên ông tất cả như một người phân minh xét xử, đúng đắn tột bậc, vô tư và thanh liêm trong việc cai trị, được mọi người tín nhiệm. Núm là tất cả sắc lệnh không được làm đám ma tỏ ra đau đớn và bi quan rầu giống như những người khác, nhưng nên mở hội vui đám lễ linh bãi khoá cộng, để cho người ta gọi ông xứng đáng được vinh dự thánh thiện với thiêng liêng, được lên bậc đồng cấp với thần thánh...”

“… Xác được đặt trong một săng bằng bạc, để trong một nhà táng, đem lại nơi sinh quán gọi là Chifu (Bồ đồ?) cách xa (tư dinh) chừng 3 ngày con đường với đoàn tùy tùng rất nhiều người… Sau 3 ngày liên tục cúng tế cùng làm những nghi lễ, bọn họ châm lửa đốt hết những đồ mã có tư dinh thường đài và tất cả dụng cụ, không giữ lại thứ gì trừ linh cửu với thi hài bạn quá cố, tiếp đến được rước chôn cùng được chuyển bí mật và che giếm cho tới mười nhì lần, từ chiêu mộ này tới chiêu tập kia. Họ có tác dụng thế làm cho dân nghi ngại và phân vân rõ khu vực chôn. Bạn ta tôn cúng vị thần mới này làm việc khắp các nơi. Người nào cũng tưởng là được hài cốt.”

“Chúa đã truyền ban đến họ (dân) bố năm cống phẩm làm lương trả cho quan trấn thức giấc này để cần sử dụng vào sở giá tiền và tiêu dùng trong đợt này. Vì chưng thế, trong thời hạn 3 năm, ngài không cắt đặt một quan tiền trấn thủ làm sao khác, vì mọi tín đồ đều tin vững chắc hồn fan quá ráng được liệt vào hạng thần thánh, rất có thể tự mình cầm quyền thống trị trong 3 năm đó. Trong những khi chờ đợi, ngài đặt bạn con của vị quá cố kỉnh làm phó Trấn thủ cùng tướng lãnh của tỉnh”.

Xem thêm: # Lễ Cúng Mụ Cho Trẻ Sơ Sinh Vào Ngày Nào, Cúng Đầy Tháng Cho Bé Như Thế Nào

Trong “Tường trình về khu truyền giáo Đàng vào 1631”, Borri ko ghi rõ năm mất của quan Trấn thủ Quy Nhơn. Mặc dù nhiên, Borri mang lại biết: lúc Quan Trấn thủ Quy Nhơn mất hồ hết đặc ân so với các nhà truyền giáo sống Nước Mặn chấm dứt, buộc các cha phải phân tán đến những địa phương khác, cha Pina đến Hội An… vào cuốn “Các đơn vị truyền giáo ý trung nhân Đào Nha cùng thời kỳ đầu của giáo hội công giáo Việt Nam” của Joland Jacques bao gồm ghi: Pina mang đến Nước Mặn 2 năm, từ bỏ 1618 – 1620, Borri ở Nước Mặn trường đoản cú 1618 – 1622. Phải chăng khi quan tiền Trấn thủ Quy Nhơn – trằn Đức Hòa mất thì Pina gửi ra Hội An, và sẽ là năm 1620 ?

Tài năng và đức độ của quan khám Lý Cống Quận Công trần Đức Hòa vẫn được những vua chúa, sử sách nhà Nguyễn và những nhà truyền đạo ghi nhận. Còn người dân xã nhân tình Đề lập đền, đình bái ông, bởi vì quá thương yêu ông phải thường linh ứng thấy “nhong nhong nhong, con ngữa ông sẽ về” cùng dân buôn bản “cắt cỏ người thương Đề cho ngựa chiến ông ăn”.

Nguyễn Thanh Quang(Ban cai quản di tích thức giấc Bình Định)* coi Chúa Nguyễn (Gia Miêu) tại đây: Chúa Nguyễn